Project Description

Waterpoort Torr gat  (’t Oorgat)

Waterpoort naar de stadsgracht “Burgel”.
De enigste waterpoort die de stad Kampen rijk was en dateert van de stadsuitbreiding van c.a. 1560, er van uit gaande dat de gravure van Paulus Uterwael het meest betrouwbaar is, was de waterpoort in 1598 voorzien van één doorgang naar de stadsgracht de Burgel (op een eerdere gravure van George Braun en Frans Hogenberg heeft de poort twee doorgangen), de noordelijke toren was voorzien van een kap welke ook te zien is op de gravure van Joan Bleau, de zuidelijk toren was stomp, de poort was vrij eenvoudig en vormde geen geheel met de achterliggende brug maar was meer te vergelijken als gedeelte van de stadsmuur met een vaardoorgang voorzien van een valhek met aan weerzijden een toren.

De naam ‘t Oorgat bestaat nog steeds voor het gedeelte tussen de IJsselkade en de brug over de stadsgracht de Burgel, het ligt voor de hand dat de naam een verbastering is van Torr Gatt zoals het is vermeld op de plattegrond, vogelvluchtkaart van de stad Kampen door George Braun en Frans Hogenberg, een kopergravure uit 1583, het woord torr staat voor het Duitse benaming van poort dus hetgeen in dit geval wel goed is maar waarom torr gebruiken en geen poort?
Het is mogelijk dat torr voor tor’n staat en de waterpoort toepasselijk als Torengat bekend stond, als deze theorie van de naamgeving klopt dan zou de waterpoort genoemd kunnen zijn naar de in de nabijheid liggende imposante kruittoren.

De naam Oorgat is de benaming van een scheepsdoorgang in een vaste brug, die was afgedekt met één of twee houten klappen. Door deze te verwijderen kon de scheepsmast passeren via een sleuf. Aangezien de Oorgatsbrug en tevens de andere middeleeuwse bruggen altijd van steen, en zonder houten klappen, zijn geweest, is de huidige naam onlogisch.

Een tekening van Abraham de Haen met links de Kruittoren, het Torr Gatt is niet getekend. (collectie SNS Historisch Centrum)